Nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp có nhiều điểm khác biệt, từ nguyên liệu, quy trình sản xuất, đến màu sắc, mùi vị và giá cả. Nước mắm truyền thống được làm từ cá và muối, ủ chượp thủ công trong thời gian dài, thường từ 12-15 tháng, không sử dụng chất bảo quản. Nước mắm công nghiệp, ngược lại, thường được sản xuất bằng cách pha loãng nước mắm truyền thống (nước mắm gốc) rồi thêm các chất điều vị, tạo màu, bảo quản, và các chất phụ gia khác.
Sự khác biệt chính:
Nguyên liệu và quy trình sản xuất:
- Nước mắm truyền thống: Cá và muối, ủ chượp thủ công, không chất bảo quản.
- Nước mắm công nghiệp: Pha loãng nước mắm gốc, thêm chất điều vị, tạo màu, bảo quản, hương liệu.
Màu sắc:
- Nước mắm truyền thống: Màu nâu cánh gián, có thể đậm hơn khi tiếp xúc với không khí.
- Nước mắm công nghiệp: Màu vàng nhạt, trong, không thay đổi khi tiếp xúc với không khí.
Mùi vị:
- Nước mắm truyền thống: Vị mặn đậm đà, ngọt hậu, có hương thơm tự nhiên của cá và muối.
- Nước mắm công nghiệp: Vị ngọt lợ, có thể có mùi hương nhân tạo, không có hậu vị.
Giá cả:
- Nước mắm truyền thống: Thường đắt hơn do chi phí sản xuất và thời gian ủ lâu.
- Nước mắm công nghiệp: Rẻ hơn do quy trình sản xuất nhanh và có thể pha loãng.
Độ đạm:
- Nước mắm truyền thống: Độ đạm tự nhiên cao, từ 30-40 độ, thậm chí trên 40 độ (hiếm).
- Nước mắm công nghiệp: Độ đạm thấp hơn, thường được điều chỉnh bằng cách pha loãng hoặc thêm chất tăng độ đạm.
Cách phân biệt:
Màu sắc:
Quan sát màu sắc, nếu nước mắm có màu vàng nhạt, trong và không thay đổi khi tiếp xúc với không khí, có thể là nước mắm công nghiệp.
Mùi vị:
Thử một ít nước mắm, nếu có vị ngọt lợ, không có hậu vị, có thể là nước mắm công nghiệp.
Độ đạm:
Kiểm tra thông tin trên bao bì, nếu độ đạm thấp, có thể là nước mắm công nghiệp.
Giá cả:
Nước mắm truyền thống thường đắt hơn.
Hương vị khi thử:
Nước mắm truyền thống thường có vị mặn đậm đà, ngọt hậu, thơm nhẹ. Nước mắm công nghiệp có thể có vị ngọt lợ, không có hậu vị và mùi thơm nhân tạo.
Các sản phẩm nước mắm Phan Thiết hiệu con cá vàng gồm: nước mắm Tứ tuyệt (40 độ đạm), nước mắm Tam tài (30 độ đạm), nước mắm Nhị lộc (20 độ đạm), nước mắm Nhất nông (10 độ đạm), Nước mắm ruốc, Nước mắm Nữ hoàng ( Nước mắm Mẫu hoàng – 45 độ đạm)
